Interview Léon de Caluwé

Wie is Léon?

Léon is sociaal psycholoog, geïnteresseerd in mensen, in hoe ze veranderen. Léon ziet organisaties als een verzameling mensen met al hun hebbelijk- en onhebbelijkheden.

Studie van Léon?

Léon is sociale psychologie gaan studeren uit nieuwsgierigheid. Het was in die tijd ook een modestudie, een beetje wat nu bedrijfskunde of communicatie is. Psychologie had voor Léon ook iets mystieks; Hoe kunnen psychologische aspecten van invloed zijnop allerlei andere disciplines?Léon wilde aanvankelijk graag iets in de kinder/ontwikkelingspsychologie.

Eerste baan

De eerste baan van Léon lag ook nog in lijn met de wens aan de slag te gaan met kinder/ontwikkelingspsychologie. Hij werd namelijk adviseur bij de middenschool experimenten. Deze experiment uit de jaren '70 hadden tot doel om een eenheidsschool i.p.v. categoriale schooltypen te maken voor leerlingen van 12 tot 16 jaar, als een soort verlenging van de basisschool. Léon is daar begonnen uit onderwijskunde belangstelling en deze belangstelling is langzaam verschoven naar interesse hoe gemeenschappen van mensen zich verhouden; Hoe functioneert "het"? De middenschool experimenten zijn voor Léon een echte leerschool geweest.

Loopbaan

Na de middenschool experimenten heeft Léon vijf jaar als niet ambtelijk adviseur van de Minister van Onderwijs gewerkt. Hierna is hij overgestapt naar de commerciële sector, Twynstra Gudde. Léon is overgestapt met de gedachte dat het in de commerciële sector om échte problemen zou gaan. Dit bleek overigens niet geheel waar.

Vrienden voor het leven

Bij veranderen gebeurt er "iets", aldus Léon, het bijzondere aan dit vak is dat je dingen doet die zoveel impact hebben, dat het soms een band schept voor het leven. Het is een mensgericht vak.

Leerpunten

Léon is geen bedrijfskundige, maar een organisatiekundige. Daarnaast is hij nadrukkelijk wetenschapper; Hij wil weten hoe het zit. Eén van zijn eerste verbazingen, waar overigens ook een groot leerpunt uit gevloeid is, is het planmatig veranderen: Waarom gaat het niet zoals gepland? Léon verandert nu anders. Hij weet goed wat hij doet, maar niet altijd wat hij veroorzaakt.

Ervaren mensen in organisaties hebben volgens Léon inmiddels zelf geleerd, dat beloofde en geplande verandering vaak uit blijft. Zij staan daarom ook open voor oplossingen waarbij de gevolgen van de actie niet volledig op voorhand te voorspellen zijn. Organisaties durven dit risico aan vanwege - onder andere - Léons reputatie.

Dilemma's

Het dilemma van Léon, hoewel dilemma wellicht een zwaar woord is, is het vinden van een evenwicht tussen de wetenschapper Léon en de kostwinner Léon. Graag zou Léon op veelbelovende nieuwe ontwikkelingen in de veranderkunde veel meer onderzoek doen, maar er moet - plat gezegd - ook verdiend worden.

Trots

Léon vindt zijn kracht dat hij alle jaren bij zichzelf is gebleven. Dat hij ondanks de vele verleidingen en verleiders niet afgeweken is op het pad van het grote geld, maar dicht bij zijn eigen, nieuwsgierige kern is gebleven; Het beter willen begrijpen.

Schrijven

Beter begrijpen, de body of knowledge te vergroten is de drijfveer van Léon's schrijven en onderzoeken. Léon schrijft in eerste instantie voor collega's. Het bekendste boek van Léon, geschreven met co-auteur Hans Vermaak is "Leren veranderen", waar er meer dan 60.000 van zijn verkocht, is begonnen als handboek voor collega's binnen Twynstra Gudde. Alle publicaties van Léon kan men overigens vinden op zijn eigen website: http://www.decaluwe.nl/.  Zijn nieuwste boek1 heet "How do games work?". Het gaat over de werkzame bestanddelen van spelsimulaties - interactieve spellen . Daarnaast is Léon wederom met een nieuw boek bezig. Dit boek zal niet zozeer handelen over de veranderingen in groepsprocessen, maar veel meer over wat er bij mensen - intern - gebeurt als ze veranderen.

Docent

Als docent heeft Léon een duidelijk mening over business schools en MBA's. In de leergang: Leren Ontwikkelen en Veranderen (LOV), de Caluwé is daarin kerndocent in deze Post-master bij de ABK van de Radboud Universiteit, leer je juist alles wat je op een business school niet leert. Hij is tevens docent en deeltijdhoogleraar bij de Postgraduate opleiding Management Consultant aan de Vrije Universiteit van Amsterdam.


1 How do games work? is een boek onder redactie van Vincent Peters, Gertjan Hofstede en Leon de Caluwe. Het wordt uitgegeven door Kluwer onder ISBN 9789013056280